Đánh giá nhiều cơ chế, chính sách bảo vệ rừng không còn phù hợp với tình hình thực tế khiến rừng vẫn bị tàn phá, tỉnh Đắk Lắk đề nghị sửa đổi một số điều luật, tăng nguồn đầu tư để bảo vệ rừng Tây Nguyên.
Ngày 23/3, ông Nguyễn Hoài Dương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) tỉnh Đắk Lắk, cho biết đang phối hợp chặt chẽ với Bộ NN-PTNT để tổ chức khảo sát thực tế, tham mưu kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số điều luật nhằm tránh chồng chéo, mâu thuẫn và nâng cao tính hiệu quả của công tác quản lý bảo vệ rừng tại Đắk Lắk nói riêng và Tây Nguyên nói chung.
Một vụ phá rừng pơ mu quý hiếm trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk vào tháng 2/2022 mà VNHN đã phản ánh.
Tăng hơn 4 lần kinh phí bảo vệ rừng sản xuất
Trước đó, vào đầu tháng 3/2022, đoàn công tác của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Đắk Lắk đã có buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ NN-PTNT về vấn đề trên. Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, việc bảo vệ rừng ở Đắk Lắk nói riêng, Tây Nguyên nói chung có ý nghĩa phòng hộ, bảo vệ môi trường cho cả khu vực. Tuy nhiên, hiện nay công tác quản lý bảo vệ rừng và phát triển lâm nghiệp còn gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách.
Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ mới chỉ có chính sách hỗ trợ kinh phí bảo vệ rừng với mức hỗ trợ là 300.000 đồng/ha/năm. Với mức hỗ trợ này là quá thấp so với nhu cầu thực tế, không đảm bảo để thực hiện quản lý bảo vệ rừng dẫn đến nhiều diện tích rừng bị chặt phá, xâm hại trái phép. Cùng với một số phân tích khác, tỉnh Đắk Lắk đề nghị Bộ NN-PTNT kiến nghị, đề xuất Chính phủ cấp kinh phí bảo vệ rừng sản xuất là rừng tự nhiên với mức tối thiểu 1,3 triệu đồng/ha/năm.
Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, việc bảo vệ rừng ở Đắk Lắk nói riêng, Tây Nguyên nói chung có ý nghĩa phòng hộ, bảo vệ môi trường cho cả khu vực.
Bên cạnh đó, hiện nay Đắk Lắk có gần 30.000 ha rừng tự nhiên sản xuất được giao cho 44 UBND cấp xã trực tiếp quản lý. Trong những năm qua, ngân sách tỉnh đã hỗ trợ theo quy định với mức 100.000 đồng/ha/năm là quá thấp. Do đó, đề nghị Bộ NN-PTNT kiến nghị xem xét, nâng mức chi từ 100.000 đồng/ha/năm lên 500.000 đồng/ha/năm.
Đặc thù của tỉnh Đắk Lắk có diện tích rừng khộp lớn, hơn 185.000 ha. Trong đó, diện tích rừng khộp sản xuất nghèo, nghèo kiệt có hơn 70.000 ha chủ yếu thuộc các công ty lâm nghiệp, các doanh nghiệp thuê đất thực hiện các dự án nông lâm nghiệp. Tháng 7-2016, thực hiện tạm dừng cải tạo loại rừng này khiến các công ty lâm nghiệp đã nhận hàng chục ngàn ha rừng khộp đang rất khó khăn trong việc quản lý, sử dụng. Trong khi áp lực vào rừng lớn do tình trạng người dân di cư tự do vào lấn chiếm đất rừng khó kiểm soát.
Ông An Ngọc Tân, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Chư Phả (huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk), cho biết đơn vị quản lý hơn 14.000 ha rừng và đất lâm nghiệp. Trong đó, chỉ được hỗ trợ 300.000 đồng/ha/năm đối với diện tích hơn 8.000 ha có rừng tự nhiên. “Tổng kinh phí hỗ trợ mỗi năm khoảng 2,4 tỉ đồng nên lương bình quân chỉ khoảng 4,3 triệu đồng/người/tháng, không đủ sống. Trong khi đó, lực lượng quản lý bảo vệ rừng phải ngày đêm tuần tra, ăn ngủ trong rừng và luôn đối mặt với nguy hiểm. Thực tế rất nhiều cán bộ, nhân viên xin nghỉ việc vì lương không đủ sống” - ông Tân nói.
Tăng lực lượng, quyền hạn cho bảo vệ rừng
Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, việc giao biên chế kiểm lâm của Bộ NN-PTNT không đáp ứng so với nhu cầu thực tế. Công chức kiểm lâm phải kiêm nhiệm nhiều vị trí, phụ trách nhiều địa bàn dẫn đến hiệu quả hoạt động thấp, có những trường hợp 1 kiểm lâm phải kiêm nhiệm từ 5 - 6 xã có rừng với diện tích hàng chục ngàn ha rừng.
UBND tỉnh Đắk Lắk đánh giá quyền hạn kiểm lâm rất hạn chế, quyền hạn chỉ dừng lại ở mức độ thực hiện các biện pháp ngăn chặn hành vi vi phạm hành chính, chỉ được tạm giữ người khi có căn cứ cho rằng có hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép lâm sản qua biên giới. Tương tự, theo quy định, lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng khi phát hiện vụ vi phạm chỉ được quyền lập biên bản kiểm tra ban đầu, bảo vệ hiện trường, bảo quản tang vật và chỉ được phép sử dụng công cụ hỗ trợ để phòng vệ. Do đó, khi các đối tượng phát hiện lực lượng kiểm lâm sẽ bỏ trốn, hoặc không chấp hành, gây khó khăn trong quá trình thực thi công vụ, không có tính răn đe.
Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, việc giao biên chế kiểm lâm của Bộ NN-PTNT không đáp ứng so với nhu cầu thực tế.
Ông Nguyễn Hoài Dương, cho biết các lực lượng bảo vệ rừng thường xuyên phải đối mặt với các đối tượng phá rừng rất manh động, sẵn sàng chống trả, đe dọa đến tính mạng và thực tế trong thời gian qua ở Đắk Lắk có một số người đã bị thiệt mạng trong khi làm nhiệm vụ. Trong khi đó, kinh phí cấp cho công tác quản lý bảo vệ rừng quá thấp, không đảm bảo tiền lương cho cán bộ, công nhân viên của công ty. Một số đơn vị phải giảm biên chế, vay mượn để thanh toán lương và tình trạng nợ lương, nợ bảo hiểm còn xảy ra ở nhiều đơn vị. Những vấn đề này dẫn đến nhiều hệ lụy thực tế đã và đang diễn ra như: quản lý bảo vệ rừng bị buông lỏng dẫn đến rừng bị xâm hại; cán bộ kiểm lâm, quản lý bảo vệ rừng, kể cả lãnh đạo quản lý các công ty lâm nghiệp cũng xin thôi việc, thậm chí tự ý bỏ việc.
“Tỉnh Đắk Lắk đã có báo cáo, phân tích rất kỹ các thực trạng cần tháo gỡ, giải quyết để Bộ NN-PTNT nắm rõ, kiến nghị Chính phủ, Quốc hội tháo gỡ. Tại buổi làm việc Bộ NN-PTNT, Bộ trưởng Lê Minh Hoan đánh giá cao các đề xuất điều chỉnh cơ chế, chính sách của tỉnh Đắk Lắk để bảo vệ phát triển rừng. Bộ trưởng đã giao cho Tổng cục Lâm nghiệp tổ chức khảo sát thực tế, làm việc với tỉnh để nắm bắt tình hình, các kiến nghị, tham mưu tháo gỡ vướng mắc thể chế, khơi thông nguồn lực, thu hút đầu tư để thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý bảo vệ rừng của tỉnh Đắk Lắk nói riêng và cả nước nói chung” - ông Nguyễn Hoài Dương cho biết thêm./.
Xin chuyển đổi hơn 350 ha rừng xây cao tốc
Tỉnh Đắk Lắk đang phối hợp với các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục trình Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.
Dự án có tổng diện tích đất chiếm dụng khoảng 938 ha, trong đó đất rừng sản xuất gần 332 ha, đất rừng phòng hộ khoảng 21,3 ha, trên địa bàn 2 tỉnh Khánh Hòa và Đắk Lắk. Tỉnh Đắk Lắk kiến nghị sau khi Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư dự án, giao Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo hoàn chỉnh hồ sơ chuyển mục đích sử dụng rừng của dự án và phê duyệt theo thẩm quyền trước khi quyết định đầu tư.
