Với vị thế và trách nhiệm của Thủ đô, Hà Nội đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm khơi dậy sức mạnh nhân dân, tạo thành “lá chắn vững chắc” trên mặt trận tư tưởng, lý luận.
Bối cảnh mới và yêu cầu đặt ra
Chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính là một bước đột phá chiến lược của Đảng nhằm xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân tốt hơn. Trong bối cảnh đó, Hà Nội – trung tâm chính trị, hành chính quốc gia – là địa phương đi đầu trong triển khai các mô hình tổ chức mới, nhằm hướng tới: Giảm đầu mối trung gian, tăng hiệu quả quản lý và gần dân, sát dân hơn. Đặc biệt, trong mô hình chính quyền mới, cấp cơ sở (xã, phường) giữ vai trò trực tiếp triển khai chủ trương của Đảng, là nơi gắn bó mật thiết với nhân dân.
Tuy nhiên, quá trình tinh gọn cũng đặt ra không ít những thách thức, như: Tâm lý dao động của một bộ phận cán bộ, người dân; nguy cơ bị các thế lực thù địch lợi dụng xuyên tạc, kích động; sự lan truyền thông tin sai lệch trên mạng xã hội… Vì vậy, việc phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trở thành yêu cầu cấp thiết, đặc biệt tại Hà Nội. Bên cạnh đó, trong bối cảnh Hà Nội thực hiện cải cách mạnh mẽ bộ máy, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được Thành phố chú ý vào các vấn đề: Nguy cơ “tâm lý mất ổn định” trong cán bộ bị tác động bởi tinh giản; Sự phát triển nhanh của tin giả, AI, truyền thông số; Yêu cầu kết hợp giữa “xây” và “chống”: xây niềm tin, chống luận điệu sai trái.
Vai trò của quần chúng nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, nhân dân không chỉ là đối tượng được tuyên truyền mà còn là lực lượng trực tiếp tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Hà Nội xác định rõ rằng, muốn bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng, cần khơi dậy ý thức trách nhiệm, tinh thần cảnh giác và niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Vì vậy, Thành phố đã chú trọng nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân thông qua nhiều hình thức phong phú như tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông, tổ chức hội nghị, tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề. Nội dung tuyên truyền gắn với thực tiễn đời sống, giúp người dân hiểu rõ hơn về chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
1. Nhân dân là chủ thể trung tâm của bảo vệ nền tảng tư tưởng: Đảng ta xác định rõ: mọi chủ trương, chính sách đều vì nhân dân, và chính nhân dân là lực lượng bảo vệ Đảng vững chắc nhất.
Trong bối cảnh hiện nay, khi các thế lực thù địch tập trung tấn công vào niềm tin của nhân dân; lợi dụng vấn đề nhạy cảm như tinh giản biên chế, sáp nhập đơn vị hành chính để bịa đặt, xuyên tạc gây hoang mang trong xã hội, thì hệ thống chính trị làm cho nhân dân hiểu đúng, tin tưởng và đồng thuận, là yêu cầu hết sức quan trọng, và như vậy mọi luận điệu xuyên tạc sẽ bị vô hiệu hóa.
2. Nhân dân là “tai mắt”, là lực lượng phát hiện và phản bác thông tin sai trái: Trong thời đại số, mạng xã hội trở thành “mặt trận tư tưởng” quan trọng; tin giả, thông tin xấu độc lan truyền rất nhanh. Chính vì vậy, Nhân dân, đặc biệt là lực lượng Đoàn viên thanh niên, đội ngũ trí thức và người dân Thủ đô có trình độ cao đã và đang trở thành lực lượng phát hiện thông tin sai lệch, chủ động phản bác quan điểm sai trái, và lan tỏa thông tin chính thống.
3. Nhân dân tham gia giám sát quyền lực và củng cố niềm tin: Một nội dung quan trọng là nhân dân trực tiếp tham gia giám sát hoạt động của bộ máy sau khi sắp xếp tinh gọn. Trong điều kiện đó, Thành phố tập trung thực hiện các cơ chế: Tiếp nhận phản ánh, kiến nghị; đối thoại giữa chính quyền và người dân; giám sát phòng, chống tham nhũng nhằm ngăn chặn tiêu cực, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin xã hội.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng – Hiện thực sinh động
Hà Nội đã triển khai nhiều mô hình sáng tạo nhằm phát huy vai trò của quần chúng nhân dân. Các tổ chức chính trị – xã hội như Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ… tích cực vận động hội viên tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng và trong đời sống xã hội. Đặc biệt, trong thời đại số, thành phố đã tận dụng hiệu quả mạng xã hội để lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh với các luận điệu sai trái. Nhiều nhóm cộng đồng, trang thông tin chính thống được xây dựng, trở thành kênh kết nối giữa chính quyền và người dân, góp phần định hướng dư luận xã hội. Bên cạnh đó, Hà Nội cũng chú trọng xây dựng lực lượng nòng cốt trong nhân dân, như đội ngũ cộng tác viên dư luận xã hội, cán bộ cơ sở, người có uy tín trong cộng đồng. Đây là những “cánh tay nối dài” giúp phát hiện sớm và xử lý kịp thời các thông tin sai lệch.
1. Sự đồng thuận của nhân dân trong sắp xếp đơn vị hành chính: Trong quá trình sáp nhập, điều chỉnh địa giới hành chính, người dân Hà Nội đã tích cực tham gia góp ý kiến và đồng thuận với chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Thực tế đó cho thấy, nhận thức chính trị ngày càng cao của quần chúng, cũng như niềm tin của người dân vào đường lối đổi mới của Đảng.
2. Mô hình “dân vận khéo” tại cơ sở: Tại nhiều phường, xã của Hà Nội, chính quyền tổ chức đối thoại trực tiếp với người dân; giải thích rõ về chủ trương tinh gọn bộ máy. Điều đó góp phần hạn chế khiếu kiện, bức xúc và tăng đồng thuận xã hội. Đây là minh chứng cho việc khi “dân hiểu – dân tin – dân ủng hộ” thì nền tảng tư tưởng được củng cố vững chắc.
3. Lực lượng dư luận xã hội và báo chí Thủ đô: Hà Nội là địa phương có hệ thống báo chí rất lớn; có đội ngũ trí thức, đội ngũ các nhà nghiên cứu, nhà khoa học lớn. Đây chính là lực lượng chủ động viết bài phản bác quan điểm sai trái của thế lực thù địch, đồng thời góp phần định hướng dư luận. Qua đó góp phần giữ vững “trận địa tư tưởng” trên không gian mạng.
4. Vai trò của nhân dân trong phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”: Trong quá trình thực hiện tinh gọn bộ máy hành chính, một số biểu hiện tiêu cực có thể nảy sinh do trình độ nhận thức của một số người còn non kém (như bất mãn, lợi ích cá nhân...). Chính nhân dân lại là lực lượng tích cực tham gia phản ánh cán bộ tiêu cực, giám sát việc thực thi chính sách. Qua đó, góp phần ngăn chặn suy thoái từ bên trong.
Phường Cầu Giấy (Thành phố Hà Nội) phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Phường Cầu Giấy hiện nay được thành lập khi thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy hành chính (từ 01/7/2025), trên cơ sở sáp nhập 6 phường gồm: Dịch Vọng, Dịch Vọng Hậu, Quan Hoa, Yên Hòa (quận Cầu Giấy cũ) và Mỹ Đình 1, Mỹ Đình 2 (quận Nam Từ Liêm cũ).
Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại phường Cầu Giấy trong thời gian qua đạt được nhiều kết quả tích cực, tập trung vào việc nâng cao nhận thức chính trị cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, đồng thời chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái. Dưới đây là những kết quả cụ thể:
- Tổ chức Cuộc thi Chính luận: Phường đã phát động và triển khai bài bản Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng qua các năm. Gần đây nhất, vào ngày 01/04/2026, Đảng ủy phường đã phát động Cuộc thi lần thứ Sáu năm 2026 gắn với Hội thi Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi. Riêng trong năm 2025, trên địa bàn đã thu hút hơn 2.600 tác phẩm dự thi với nội dung đa dạng, giúp nhận diện rõ âm mưu "diễn biến hòa bình" và khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng.
- Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh: Phường duy trì việc đưa tư tưởng Hồ Chí Minh thấm sâu vào đời sống xã hội. Qua 10 năm thực hiện Chỉ thị 05, các cơ sở trên địa bàn quận Cầu Giấy (cũ) đã biểu dương hơn 3.500 tập thể, cá nhân điển hình, trong đó có nhiều cá nhân tại phường Cầu Giấy mới hiện nay. Tổ chức tuyên dương các gương điển hình tiên tiến và nhà giáo mẫu mực tiêu biểu năm học 2024–2025 nhằm lan tỏa các giá trị đạo đức tốt đẹp.
- Củng cố "Thế trận lòng dân" và đồng thuận xã hội: Đảng ủy và UBND phường chú trọng công tác đối thoại trực tiếp với nhân dân. Thông qua các hội nghị giao ban với Bí thư Chi bộ và Tổ trưởng tổ dân phố, các kiến nghị dân sinh được giải quyết kịp thời, giúp củng cố niềm tin của người dân vào chính quyền địa phương.
Gắn kết nhiệm vụ chính trị với việc chống lãng phí và xây dựng nếp sống văn minh đô thị, coi mỗi tổ dân phố là một "pháo đài" văn hóa để bảo vệ tư tưởng Đảng từ gốc.
- Công tác tuyên truyền và kiện toàn tổ chức: Tăng cường hoạt động của Ban Chỉ đạo 35 tại cơ sở, kịp thời định hướng thông tin dư luận trước những vấn đề phức tạp. Cùng với đó là thực hiện kiện toàn tổ chức Đảng tại các doanh nghiệp trên địa bàn để đảm bảo sự lãnh đạo thống nhất và xuyên suốt trong mọi tầng lớp nhân dân.
Một trong những yếu tố quan trọng để phát huy sức mạnh của quần chúng là xây dựng mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng, chính quyền với nhân dân. Phường Cầu Giấy đã đẩy mạnh các hoạt động đối thoại trực tiếp, tiếp xúc cử tri, giải quyết khiếu nại, tố cáo, qua đó kịp thời tháo gỡ những bức xúc, nguyện vọng chính đáng của người dân. Việc lắng nghe và tôn trọng ý kiến nhân dân không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo sự đồng thuận xã hội, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Nhờ vậy, phường Cầu Giấy đã đạt được nhiều kết quả nổi bật: Nhân dân có ý thức hơn trong việc đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; Tăng cường sự gắn kết giữa chính quyền địa phương và người dân, xây dựng môi trường xã hội lành mạnh; Tạo tiền đề cho các phong trào thi đua, các hoạt động văn hóa – chính trị phát triển, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng.
Giải pháp nâng cao công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại Hà Nội
Tại Thành phố Hà Nội, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đã và đang tiếp tục được triển khai đồng bộ, vừa mang tính lý luận, vừa gắn chặt với thực tiễn đời sống đô thị lớn, trung tâm chính trị–hành chính của cả nước. Dưới đây là một số nhóm giải pháp trọng tâm, có tính khả thi và phù hợp với bối cảnh hiện nay:
1. Nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng. Cụ thể là:
- Đổi mới cách truyền đạt các nội dung về Chủ nghĩa Mác – Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh theo hướng dễ hiểu, gần gũi, gắn với các vấn đề thực tiễn của Thủ đô.
- Tăng cường ứng dụng công nghệ (video ngắn, infographic, nền tảng số) để tiếp cận giới trẻ.
- Đưa nội dung giáo dục chính trị vào trường học, cơ quan, doanh nghiệp một cách linh hoạt, tránh khô cứng.
2. Chủ động đấu tranh phản bác thông tin xấu, độc trên không gian mạng: Bao gồm những nội dung sau:
- Xây dựng lực lượng chuyên trách có trình độ cao về công nghệ và lý luận để phát hiện, xử lý thông tin sai lệch.
- Phát huy vai trò của các nền tảng như Facebook, YouTube, TikTok trong việc lan tỏa thông tin chính thống.
- Tăng cường “miễn dịch thông tin” cho người dân, giúp họ tự nhận diện và sàng lọc tin giả.
3. Nâng cao hiệu quả truyền thông chính thống:
- Đổi mới nội dung và hình thức của các cơ quan báo chí Thủ đô như Báo Nhân Dân, Đài Truyền hình Việt Nam… theo hướng nhanh, hấp dẫn, đa nền tảng.
- Xây dựng các chiến dịch truyền thông tích cực, lan tỏa giá trị tốt đẹp, tuyên truyền gương người tốt – việc tốt trên địa bàn Thủ đô.
- Tăng cường tương tác hai chiều với người dân thay vì chỉ truyền đạt một chiều.
4. Phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên và trí thức:
- Cán bộ, đảng viên cần nêu gương trong phát ngôn, hành động, đặc biệt trên không gian mạng.
- Huy động đội ngũ trí thức, chuyên gia tại Hà Nội tham gia nghiên cứu, phản biện các quan điểm sai trái.
- Tăng cường đào tạo kỹ năng truyền thông, kỹ năng số cho đội ngũ này.
5. Gắn bảo vệ nền tảng tư tưởng với phát triển kinh tế – xã hội:
- Giải quyết tốt các vấn đề dân sinh (giao thông, môi trường, việc làm…) để củng cố niềm tin của người dân.
- Minh bạch thông tin, nâng cao hiệu quả quản trị đô thị – đây là “bằng chứng thực tiễn” thuyết phục nhất.
- Đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số tại Hà Nội.
6. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và hoàn thiện pháp luật:
- Xử lý nghiêm các hành vi xuyên tạc, chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng.
- Hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan đến an ninh mạng, thông tin truyền thông.
- Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan chức năng.
7. Phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân:
- Xây dựng các phong trào quần chúng tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
- Khuyến khích người dân chủ động chia sẻ thông tin tích cực, phản bác tin sai.
- Tăng cường đối thoại giữa chính quyền và người dân.
Muốn nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, cần kết hợp giữa “xây” và “chống”, trong đó “xây” (củng cố niềm tin, lan tỏa giá trị tích cực) là cơ bản, lâu dài; “chống” (đấu tranh với quan điểm sai trái) là thường xuyên, cấp thiết. Quan trọng nhất là làm sao để người dân hiểu, tin và đồng hành, chứ không chỉ dừng ở tuyên truyền một chiều. Đó là mục đích phải kiên trì thực hiện để đạt được./.
Nguyễn Văn Căn
