Trong bối cảnh ngành Hải quan đang đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số theo định hướng của Chính phủ, Chi cục Hải quan khu vực VI (Lạng Sơn) nổi lên như một điểm sáng với nhiều nỗ lực đổi mới thực chất, bám sát yêu cầu thực tiễn quản lý địa bàn biên giới. Chiều ngày 19/3/2026, đồng chí Nguyễn Văn Thọ – Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Hải quan – đã trực tiếp dẫn đầu đoàn công tác làm việc với Chi cục Hải quan khu vực VI, tỉnh Lạng Sơn qua đó thể hiện rõ quyết tâm của cơ quan quản lý cấp trên trong việc “đi cơ sở, sát thực tiễn, xử lý tận gốc” các điểm nghẽn.
Tham gia đoàn công tác có đại diện lãnh đạo các đơn vị trọng yếu thuộc Cục Hải quan gồm: Văn phòng Cục Hải quan, Ban Giám sát quản lý về Hải quan, Ban Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan, Chi cục Điều tra chống buôn lậu. Sự hiện diện đầy đủ của các đầu mối chức năng cho thấy cách tiếp cận toàn diện, đồng bộ trong việc giải quyết các vấn đề phát sinh tại cơ sở.
Tại buổi làm việc với lãnh đạo Cục Hải quan, đồng chí Nguyễn Văn Hoàn – Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ UBND tỉnh Lạng Sơn, Bí thư Đảng ủy, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VI đã trình bày báo cáo toàn diện về tổ chức bộ máy, kết quả thực hiện nhiệm vụ trong 3 tháng đầu năm 2026 và phương hướng triển khai trong thời gian tới. Báo cáo cho thấy, trong điều kiện địa bàn rộng, hoạt động xuất nhập khẩu sôi động, yêu cầu quản lý ngày càng cao, đơn vị đã có nhiều nỗ lực đáng ghi nhận.
Điểm nhấn đáng chú ý là việc Chi cục chủ động triển khai Nghị quyết số 57, coi đây là trục xuyên suốt trong đổi mới phương thức quản lý. Theo đó, đơn vị đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành, từng bước xây dựng hệ sinh thái hải quan số. Việc phát triển và triển khai phần mềm quản lý phương tiện vận tải không chỉ giúp kiểm soát hiệu quả luồng phương tiện qua cửa khẩu mà còn góp phần giảm thiểu thời gian thông quan, tăng tính minh bạch trong xử lý thủ tục.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng cho thấy không ít “điểm nghẽn” mang tính hệ thống. Chi cục Hải quan khu vực VI đã thẳng thắn nêu ra nhiều khó khăn, vướng mắc cần được tháo gỡ kịp thời. Trong đó, đáng chú ý là vướng mắc liên quan đến việc đề xuất hủy lưu mẫu cá tầm dùng làm thực phẩm – một vấn đề vừa liên quan đến kiểm dịch, vừa liên quan đến quy định quản lý chuyên ngành, nhưng hiện chưa có hướng dẫn cụ thể, thống nhất.
Bên cạnh đó, tình trạng tồn đọng các tờ khai hải quan “treo” trên hệ thống cũng là một thách thức lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ xử lý hồ sơ và hiệu quả quản lý. Đặc biệt, đối với mặt hàng quặng xuất khẩu nghi chứa yếu tố phóng xạ, việc thiếu hướng dẫn đồng bộ từ các Bộ, ngành khiến cơ quan hải quan lúng túng trong xử lý, tiềm ẩn rủi ro về quản lý nhà nước cũng như trách nhiệm pháp lý.
Một vấn đề mang tính nền tảng khác được Chi cục kiến nghị là việc sớm nâng cấp hệ thống điều hành tập trung CCES. Trong bối cảnh khối lượng công việc ngày càng gia tăng, yêu cầu chuyển đổi số ngày càng cao, hệ thống hiện tại đã bộc lộ những hạn chế, chưa đáp ứng kịp yêu cầu xử lý thủ tục hành chính hiện đại.
Trên cơ sở các kiến nghị, lãnh đạo và đại diện các đơn vị chuyên môn thuộc Cục Hải quan đã trực tiếp trao đổi, phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể cho từng nhóm vấn đề. Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong phương thức điều hành của ngành: từ chỉ đạo hành chính đơn thuần sang đồng hành, hỗ trợ và tháo gỡ thực chất.
Phát biểu kết luận buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Văn Thọ – lãnh đạo Cục Hải quan đã ghi nhận và đánh giá cao những kết quả mà Chi cục Hải quan khu vực VI đạt được trong thời gian qua. Trong điều kiện biên chế còn thiếu, áp lực công việc lớn, nhưng tập thể lãnh đạo và công chức đơn vị đã phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Đáng chú ý, lãnh đạo Cục Hải quan nhấn mạnh Chi cục Hải quan khu vực VI là một trong những đơn vị có nhiều chuyển biến tích cực, toàn diện trên các mặt công tác. Đặc biệt, các lĩnh vực như thu ngân sách nhà nước, cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và triển khai mô hình cửa khẩu số, cửa khẩu thông minh đã có những bước tiến rõ rệt.
Từ góc nhìn quản lý, đây không chỉ là kết quả của nỗ lực nội tại mà còn phản ánh xu hướng chuyển đổi của toàn ngành Hải quan – chuyển từ “quản lý thủ công” sang “quản trị số”, từ “kiểm soát” sang “tạo thuận lợi nhưng vẫn đảm bảo kỷ cương”.
Trong thời gian tới, đồng chí Nguyễn Văn Thọ yêu cầu Chi cục Hải quan khu vực VI tiếp tục phát huy kết quả đạt được, đồng thời tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính – yếu tố nền tảng để đảm bảo mọi cải cách được thực thi hiệu quả. Tiếp đó là chủ động tháo gỡ khó khăn, không chờ đợi chỉ đạo, mà phải linh hoạt, sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật.
Đặc biệt, yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và hiện đại hóa hải quan được đặt ra như một mệnh lệnh hành động. Trong đó, việc nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp và người dân không chỉ là mục tiêu, mà còn là thước đo đánh giá hiệu quả hoạt động của cơ quan hải quan.
Có thể thấy, câu chuyện của Chi cục Hải quan khu vực VI không chỉ dừng lại ở một đơn vị địa phương, mà còn phản ánh bức tranh lớn hơn của ngành Hải quan Việt Nam trong tiến trình hội nhập. Khi những “nút thắt” về cơ chế, công nghệ và phối hợp liên ngành được tháo gỡ, dư địa cải cách sẽ còn rất lớn. Vấn đề đặt ra là phải duy trì được tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm – những yếu tố đã và đang tạo nên chuyển động tích cực tại khu vực cửa khẩu Lạng Sơn hôm nay.
