Thực hiện nghiêm Công điện số 38-CĐ/TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), cùng các chỉ đạo trọng tâm của lãnh đạo Cục Hải quan tại Kế hoạch số 13576/KH-CHQ ngày 10/3/2026 và Công văn số 15923/CHQ-ĐTCBL ngày 6/5/2026, toàn lực lượng hải quan đang đồng loạt mở cao điểm kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên các tuyến biên giới, cửa khẩu trọng điểm. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Cục Hải quan, các đơn vị nghiệp vụ thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu cùng hải quan các khu vực đã tăng cường phối hợp kiểm tra thực tế hàng hóa quá cảnh, hàng chuyển cửa khẩu và hàng hóa có dấu hiệu rủi ro cao. Qua đó, nhiều vụ việc lớn liên tiếp bị phát hiện, cho thấy tình trạng lợi dụng loại hình quá cảnh để vận chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT tiếp tục diễn biến phức tạp.
Đáng chú ý, ngày 18/5/2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Tà Lùng và Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực XVI đã chủ trì, phối hợp với Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 1 (Chi cục Điều tra chống buôn lậu) tiến hành kiểm tra thực tế một lô hàng quá cảnh đăng ký tờ khai ngày 17/5/2026 do phát hiện nhiều dấu hiệu nghi vấn trong khai báo hải quan. Kết quả kiểm tra cho thấy lực lượng chức năng phát hiện tới 24.930 sản phẩm phụ kiện bằng vải dành cho người chơi xe mô tô mang nhãn hiệu Harley-Davidson có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT và không được khai báo hải quan theo quy định.
Tang vật vi phạm gồm 12.140 khăn vải các loại, 11.830 mũ và 960 khẩu trang. Toàn bộ sản phẩm đều in, thêu chữ và logo Harley-Davidson – thương hiệu mô tô nổi tiếng của Mỹ, được cộng đồng biker trên thế giới sử dụng rộng rãi. Theo đánh giá ban đầu của cơ quan chức năng, đây là vụ việc có quy mô lớn, số lượng hàng hóa vi phạm đặc biệt nhiều, tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm nghiêm trọng quyền sở hữu trí tuệ đối với thương hiệu quốc tế. Đại diện lực lượng kiểm soát hải quan cho biết, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi khi lợi dụng chính sách thông thoáng đối với hàng hóa quá cảnh để trà trộn hàng vi phạm, khai báo không đầy đủ nhằm né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Nếu không được phát hiện kịp thời, số hàng hóa này có thể tiếp tục được vận chuyển sang nước thứ ba hoặc quay ngược tiêu thụ nội địa, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường thương mại lành mạnh. Hiện toàn bộ vụ việc đang được Hải quan cửa khẩu quốc tế Tà Lùng phối hợp các đơn vị nghiệp vụ tiếp tục xác minh, làm rõ nguồn gốc hàng hóa, chủ thể sở hữu nhãn hiệu và hành vi vi phạm để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Trước đó, tại khu vực phía Nam, lực lượng Hải quan cũng phát hiện vụ việc vận chuyển hàng giả mạo nhãn hiệu trong lô hàng quá cảnh qua cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp, tỉnh Tây Ninh. Cụ thể, ngày 12/5/2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp đã chủ trì phối hợp với Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực XVII và Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 4 (Chi cục Điều tra chống buôn lậu) tiến hành kiểm tra thực tế container số CGHU1389235 thuộc tờ khai vận chuyển độc lập đăng ký ngày 7/5/2026 của Công ty TNHH Thương mại và Xuất nhập khẩu Lộc Thành.
Việc kiểm tra được triển khai trên cơ sở Thông báo số 502/TB-BH ngày 11/5/2026 về tạm dừng đưa hàng hóa qua khu vực giám sát do phát hiện dấu hiệu nghi vấn. Theo khai báo của doanh nghiệp, lô hàng gồm 24 mục hàng tiêu dùng mới 100%, xuất xứ Trung Quốc. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế toàn bộ container, ngoài các mặt hàng phù hợp khai báo, lực lượng hải quan đã phát hiện thêm 5 mục hàng hóa không khai báo với tổng số 306 sản phẩm. Các mặt hàng vi phạm gồm áo sơ mi nam dài tay, lưỡi cưa đĩa, dây ruy băng trang trí, hộp phụ tùng xe máy và gương chiếu hậu xe máy. Đặc biệt, lực lượng chức năng còn phát hiện 78 đôi giày mang nhãn hiệu Nike và Adidas có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng.
Ngay sau khi phát hiện vụ việc, toàn bộ số hàng hóa nghi giả mạo nhãn hiệu đã được niêm phong, đưa về kho hàng tại bãi kiểm hóa tập trung của Hải quan cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp để phục vụ công tác xác minh, xử lý theo quy định. Theo đánh giá của cơ quan Hải quan, các vụ việc liên tiếp bị phát hiện trong thời gian ngắn cho thấy hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT qua tuyến biên giới vẫn diễn biến phức tạp. Các đối tượng thường lợi dụng loại hình quá cảnh, vận chuyển độc lập hoặc chia nhỏ lô hàng để che giấu vi phạm.
Trong bối cảnh hoạt động thương mại quốc tế phục hồi mạnh, áp lực kiểm soát đối với lực lượng hải quan ngày càng lớn. Tuy nhiên, với việc triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, ứng dụng quản lý rủi ro và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng kiểm soát, nhiều vụ việc đã được phát hiện kịp thời ngay từ khu vực cửa khẩu. Kết quả đấu tranh bước đầu tiếp tục khẳng định quyết tâm của lực lượng Hải quan trong thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và lãnh đạo các cấp về xây dựng môi trường thương mại minh bạch, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và ngăn chặn hiệu quả hàng giả, hàng vi phạm thẩm lậu qua biên giới.
