Hoàn thiện Luật Chứng khoán: Tạo hành lang pháp lý mới cho sự phát triển của thị trường vốn

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh cải cách thể chế, thúc đẩy kinh tế tư nhân và hướng tới mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán, việc sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Những thay đổi được đề xuất không chỉ nhằm khắc phục các bất cập phát sinh từ thực tiễn mà còn mở rộng không gian phát triển cho thị trường vốn theo hướng minh bạch, hiện đại và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Hoàn thiện thể chế để đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Sau hơn 5 năm triển khai, Luật Chứng khoán năm 2019 đã góp phần xây dựng nền tảng pháp lý tương đối đồng bộ cho hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam. Hệ thống các quy định hiện hành đã tạo điều kiện thúc đẩy huy động vốn cho nền kinh tế, tăng cường tính minh bạch của thị trường và nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của thị trường tài chính, yêu cầu chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng cùng những biến động của môi trường kinh doanh đã đặt ra nhiều vấn đề mới mà khuôn khổ pháp lý hiện hành chưa bao quát đầy đủ. Trong quá trình thực thi, nhiều quy định đã bộc lộ những hạn chế, cần được rà soát và điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn quản lý cũng như nhu cầu phát triển của thị trường.

Chính vì vậy, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán được xây dựng với mục tiêu tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn về pháp lý, đồng thời tạo động lực mới cho thị trường vốn phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Ảnh minh họa - TL

Tập trung vào ba trụ cột chính sách

Điểm đáng chú ý của dự thảo là việc tập trung vào ba nhóm chính sách lớn có tác động trực tiếp đến hoạt động của thị trường chứng khoán.

Thứ nhất, tiếp tục đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính trong lĩnh vực chứng khoán. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động của các chủ thể tham gia thị trường và tạo môi trường đầu tư thuận lợi hơn.

Thứ hai, bổ sung cơ sở pháp lý cho các mô hình và sản phẩm tài chính mới phù hợp với xu thế phát triển quốc tế. Trong đó, đáng chú ý là việc nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các sáng kiến tài chính ứng dụng công nghệ và hoàn thiện quy định về bảo lãnh thanh toán trái phiếu. Những nội dung này được kỳ vọng sẽ tạo dư địa cho đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm an toàn hệ thống.

Thứ ba, sửa đổi các quy định liên quan đến giao dịch điện tử, tiêu chuẩn người hành nghề chứng khoán, hoạt động của các tổ chức kinh doanh chứng khoán, quỹ đầu tư và cơ chế phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành tài chính - chứng khoán. Đây là những yếu tố nền tảng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường trong dài hạn.

Nâng cao tính minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư

Một trong những mục tiêu xuyên suốt của quá trình sửa đổi Luật Chứng khoán là củng cố niềm tin của nhà đầu tư thông qua việc tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm công bố thông tin và hiệu quả giám sát thị trường.

Tại các hội thảo góp ý dự thảo luật, nhiều ý kiến tập trung vào việc hoàn thiện các quy định về công bố thông tin, giao dịch điện tử, chào bán chứng khoán và cơ chế quản lý các sản phẩm tài chính mới. Các chuyên gia cho rằng việc xây dựng hệ thống quy định đồng bộ, rõ ràng và khả thi sẽ góp phần hạn chế các hành vi vi phạm, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp niêm yết.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, yêu cầu bảo vệ nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân, đang trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của cơ quan quản lý.

Tạo động lực cho mục tiêu nâng hạng thị trường

Theo các chuyên gia, việc tiếp tục hoàn thiện Luật Chứng khoán không chỉ giải quyết những vấn đề trước mắt mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với quá trình phát triển thị trường vốn Việt Nam.

Một khuôn khổ pháp lý hiện đại, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế sẽ góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường, cải thiện năng lực quản trị của doanh nghiệp, thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước. Đây cũng là một trong những điều kiện quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán trong thời gian tới.

Việc sửa đổi Luật Chứng khoán vì thế không đơn thuần là điều chỉnh các quy định pháp luật hiện hành, mà còn là bước đi mang tính nền tảng nhằm kiến tạo môi trường đầu tư an toàn, minh bạch và hiệu quả hơn, qua đó mở rộng dư địa phát triển cho thị trường vốn, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Xuân Hòa