Một chiến dịch kiểm tra liên ngành quy mô lớn vừa được triển khai tại khu vực biên giới tỉnh Quảng Ninh đã bóc tách thêm một mắt xích đáng lo ngại trong chuỗi cung ứng thực phẩm không bảo đảm an toàn. Không chỉ là những con số khô khan, hơn 25 tấn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc bị phát hiện lần này cho thấy những lỗ hổng trong quản lý thị trường và những thách thức không nhỏ đối với công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Theo thông tin từ lực lượng chức năng, đầu giờ sáng ngày 18/4/2026, Đội QLTT số 4, Chi cục QLTT tỉnh Quảng Ninh đã chủ trì, phối hợp với Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường – Công an tỉnh Quảng Ninh; Công an phường Móng Cái 1; Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực VIII và Đồn Biên phòng Pò Hèn đồng loạt tiến hành kiểm tra các kho lạnh trên địa bàn.
Điểm kiểm tra đầu tiên tại thôn Pò Hèn, xã Hải Sơn – khu vực vốn được coi là “điểm nóng” về vận chuyển hàng hóa qua biên giới – đã phát lộ một kho lạnh chứa số lượng lớn thực phẩm không rõ nguồn gốc. Chủ kho hàng là ông Nình A Dảu. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 10.500 kg chân gà đông lạnh được đóng trong 700 thùng carton, hoàn toàn không có thông tin về xuất xứ, nhãn mác hay kiểm định chất lượng. Điều đáng nói, theo lời khai của chủ hàng, toàn bộ số chân gà này được thu mua trôi nổi trên thị trường từ nhiều nguồn không xác định, sau đó tập kết về kho để chờ tiêu thụ kiếm lời. Không hóa đơn, không chứng từ, không kiểm dịch – ba “không” cơ bản nhưng lại phổ biến trong hoạt động buôn bán thực phẩm lậu.
Chỉ hai giờ sau đó, vào lúc 10 giờ cùng ngày, đoàn kiểm tra tiếp tục phát hiện thêm một kho lạnh khác tại khu phố Hải Xuân 12, phường Móng Cái 1. Chủ hàng là ông Sẻn Văn Lèng. Tại đây, lực lượng chức năng thu giữ 3.300 kg cánh gà đông lạnh được chứa trong 220 bao tải dứa. Tương tự trường hợp trước, toàn bộ số hàng hóa không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Khai nhận ban đầu cho thấy, ông Lèng thu mua số cánh gà này từ nhiều đối tượng không quen biết, sau đó vận chuyển và tích trữ để bán ra thị trường. Mô hình “gom hàng nhỏ lẻ – tập kết lớn” này đang trở thành phương thức phổ biến, gây khó khăn cho công tác kiểm soát nguồn gốc thực phẩm.
Đỉnh điểm của đợt kiểm tra diễn ra vào trưa cùng ngày, khi lực lượng chức năng tiến hành khám xét kho lạnh thứ ba, cũng tại thôn Pò Hèn, xã Hải Sơn. Chủ hàng là ông Sằn A Sàu. Tại đây, đoàn kiểm tra phát hiện 12.000 kg chân lợn đông lạnh đã được cắt khúc, chứa trong 600 bao dứa xanh. Với tổng số lượng lên tới 12 tấn, đây là kho hàng có quy mô lớn nhất trong ba điểm kiểm tra. Điều đáng lo ngại là toàn bộ số chân lợn này không có bất kỳ giấy tờ hợp pháp nào chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hay kiểm dịch thú y. Chủ hàng cũng thừa nhận thu mua từ nhiều nguồn không rõ ràng để bán kiếm lời.
Tổng cộng, qua ba điểm kiểm tra, lực lượng chức năng đã thu giữ 25.800 kg thực phẩm đông lạnh gồm chân gà, cánh gà và chân lợn – tất cả đều không rõ nguồn gốc. Đây là con số không chỉ phản ánh quy mô vi phạm mà còn đặt ra câu hỏi lớn về hiệu quả của các biện pháp kiểm soát thị trường hiện nay. Dưới góc độ quản lý, vụ việc cho thấy tính chất phức tạp của hoạt động buôn bán thực phẩm “bẩn” tại các khu vực giáp biên. Lợi dụng địa hình rộng, nhiều đường mòn, lối mở, các đối tượng đã thiết lập những “kho trung chuyển” để hợp thức hóa hàng hóa trước khi đưa vào nội địa tiêu thụ. Thực tế cho thấy, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm giá rẻ vẫn còn cao, đặc biệt tại các khu du lịch, nhà hàng nhỏ lẻ hoặc các bếp ăn công nghiệp. Chính điều này đã vô tình tiếp tay cho các đường dây buôn bán thực phẩm không bảo đảm an toàn phát triển. Không dừng lại ở nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh, thực phẩm không rõ nguồn gốc còn tiềm ẩn rủi ro lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng. Việc sử dụng các sản phẩm đông lạnh không kiểm soát có thể dẫn đến nguy cơ nhiễm khuẩn, tồn dư hóa chất bảo quản hoặc các bệnh truyền nhiễm từ động vật.
Trước thực trạng này, việc lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý và buộc tiêu hủy toàn bộ số hàng vi phạm là cần thiết, song chưa đủ. Vấn đề đặt ra là cần có những giải pháp mang tính hệ thống, từ kiểm soát nguồn cung, tăng cường truy xuất nguồn gốc đến nâng cao nhận thức của người tiêu dùng. Theo đại diện lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh, trong thời gian tới, các đợt kiểm tra sẽ tiếp tục được tăng cường, đặc biệt tại các địa bàn trọng điểm, khu vực cửa khẩu, biên giới và các tuyến vận chuyển hàng hóa. Đồng thời, việc phối hợp liên ngành giữa Công an, Hải quan và Biên phòng sẽ được siết chặt nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý vi phạm. Tuy nhiên, một chiến lược bền vững không thể chỉ dựa vào lực lượng chức năng. Sự tham gia của doanh nghiệp, người tiêu dùng và chính quyền địa phương đóng vai trò then chốt. Khi thị trường nói “không” với thực phẩm không rõ nguồn gốc, các đường dây buôn bán phi pháp sẽ tự mất đi đất sống.
Vụ việc tại Quảng Ninh một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng thực phẩm “bẩn” len lỏi vào đời sống. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, yêu cầu về minh bạch nguồn gốc và an toàn thực phẩm không chỉ là tiêu chuẩn trong nước mà còn là điều kiện tiên quyết để nâng cao uy tín hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế. Một thị trường lành mạnh không thể tồn tại nếu những “kho lạnh vô danh” vẫn âm thầm hoạt động. Và hơn hết, niềm tin của người tiêu dùng – vốn rất khó xây dựng – sẽ bị bào mòn nếu những vụ việc như vậy không được xử lý triệt để, công khai và minh bạch.
