Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và lãnh đạo Cục Hải quan về cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, thời gian qua, các đơn vị nghiệp vụ thuộc ngành Hải quan đã liên tiếp phát hiện nhiều vụ việc quy mô lớn tại khu vực cảng Cát Lái (TP. Hồ Chí Minh). Các vụ việc được triển khai dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Cục Hải quan, với sự chủ trì của Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 3 (Đội 3) thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu; phối hợp cùng Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1, Chi cục Hải quan khu vực II và Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực II.
Kết quả kiểm tra, kiểm soát cho thấy lực lượng Hải quan đã kịp thời phát hiện gần 20.000 sản phẩm vi phạm, gồm mỹ phẩm hết hạn sử dụng, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng và hàng không khai báo hải quan, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò “lá chắn” của Hải quan Việt Nam trên mặt trận bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường kinh doanh minh bạch. Một trong những vụ việc đáng chú ý là việc lực lượng Hải quan phát hiện và kịp thời ngăn chặn lô mỹ phẩm hết hạn sử dụng với số lượng đặc biệt lớn, chuẩn bị đưa ra tiêu thụ trong nước.
Theo đó, ngày 24/4/2026, qua công tác soi chiếu, phân tích hồ sơ và kiểm tra thực tế lô hàng nhập khẩu theo loại hình A11 của Công ty TNHH TMDV XNK H.G, Đội 3 phối hợp với Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 phát hiện nhiều dấu hiệu nghi vấn. Doanh nghiệp khai báo nhập khẩu sản phẩm toner dưỡng da DR WONJIN HYAL-8 TONER 750ml, thương hiệu DR WONJIN, xuất xứ Hàn Quốc, tình trạng hàng hóa mới 100%, được vận chuyển từ Hồng Kông về cảng Cát Lái.
Tuy nhiên, kết quả kiểm tra thực tế khiến lực lượng chức năng bất ngờ khi toàn bộ lô hàng gồm 14.550 chai mỹ phẩm đều đã hết hạn sử dụng gần một năm. Thông tin thể hiện trên bao bì và thùng carton cho thấy hạn sử dụng của sản phẩm đến ngày 16/8/2025. Theo đánh giá của cơ quan Hải quan, nếu không được phát hiện kịp thời, số mỹ phẩm này có nguy cơ được đưa ra thị trường tiêu thụ, tiềm ẩn nhiều rủi ro ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường mỹ phẩm nhập khẩu đang phát triển nhanh và ngày càng phức tạp. Vụ việc tiếp tục cho thấy tình trạng lợi dụng hoạt động nhập khẩu để trà trộn hàng hóa kém chất lượng, hàng quá hạn sử dụng vào thị trường nội địa vẫn diễn biến tinh vi, đòi hỏi công tác kiểm tra, giám sát hải quan phải được tăng cường ở mức cao.
Không chỉ tập trung kiểm soát nhóm hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, lực lượng Hải quan còn siết chặt đấu tranh với các hành vi gian lận thương mại và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Qua áp dụng các biện pháp nghiệp vụ quản lý rủi ro, Đội 3 phát hiện lô hàng khóa cửa nhập khẩu của Công ty TNHH TM XNK HP có nhiều dấu hiệu bất thường nên đã phối hợp với Hải quan cửa khẩu Cát Lái và Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực II tiến hành kiểm tra thực tế.
Kết quả kiểm tra cho thấy ngoài các mặt hàng khai báo đúng quy định, lực lượng chức năng phát hiện thêm 5 mục hàng không khai báo hải quan với tổng số 15.790 sản phẩm khóa cửa các loại. Đáng chú ý, trong số hàng hóa vi phạm có 1.440 sản phẩm khóa mang nhãn hiệu SOLEX được đóng trong 48 thùng carton, có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam.
Sau quá trình giám định, ngày 10/4/2026, Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia kết luận toàn bộ 1.440 sản phẩm nêu trên là hàng giả mạo nhãn hiệu SOLEX, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo quy định pháp luật. Theo các chuyên gia, hành vi trà trộn hàng giả trong các lô hàng nhập khẩu chính ngạch đang là thủ đoạn ngày càng phổ biến của các đối tượng vi phạm nhằm qua mặt cơ quan chức năng. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín doanh nghiệp chân chính và môi trường đầu tư kinh doanh.
Bên cạnh hoạt động nhập khẩu tiêu dùng, tuyến hàng quá cảnh qua cảng Cát Lái cũng đang được cơ quan Hải quan tăng cường kiểm soát nhằm ngăn chặn nguy cơ lợi dụng Việt Nam làm điểm trung chuyển hàng giả. Ngày 23/4/2026, trong quá trình kiểm tra lô hàng quá cảnh từ cảng Cát Lái đi Campuchia của Công ty TNHH LS, lực lượng Hải quan tiếp tục phát hiện hơn 3.000 sản phẩm giả mạo nhiều thương hiệu nổi tiếng thế giới. Tang vật vi phạm gồm hàng loạt mặt hàng đồ chơi, bóng thể thao, đồ lắp ráp mang nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam và quốc tế. Cụ thể, lực lượng chức năng phát hiện 450 quả bóng đá nhãn hiệu MIKASA FT-5 và 560 quả bóng chuyền nhãn hiệu MIKASA MG MV200 có xuất xứ Trung Quốc.
Đến ngày 6/5/2026, đại diện chủ thể quyền của Tập đoàn MIKASA CORPORATION (Nhật Bản) tại Việt Nam xác nhận toàn bộ số hàng trên là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu MIKASA. Ngoài ra, cơ quan Hải quan còn phát hiện 90 bộ đồ chơi nhập vai SPIDERMAN, 780 quả bóng đá trẻ em chủ đề SPIDERMAN và 700 bộ đồ chơi xe đua AVENGERS không thể hiện xuất xứ hàng hóa.
Ngày 7/5/2026, đại diện chủ thể quyền của Marvel Characters, Inc. (Hoa Kỳ) tại Việt Nam xác nhận đây là các sản phẩm giả mạo nhãn hiệu “SPIDER-MAN” và “AVENGERS”. Đối với nhóm đồ chơi lắp ráp, lực lượng chức năng phát hiện 260 bộ LEGO NINJAGO cùng 300 bộ xếp hình NINJAGO 126 mảnh ghép, đều có xuất xứ Trung Quốc. Qua trao đổi ban đầu, đại diện chủ thể quyền tại Việt Nam xác định toàn bộ số hàng này có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu LEGO NINJAGO.
Theo đánh giá của cơ quan Hải quan, các vụ việc liên tiếp bị phát hiện trong thời gian ngắn cho thấy hoạt động buôn lậu, vận chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ qua địa bàn cảng biển trọng điểm phía Nam vẫn diễn biến phức tạp. Đặc biệt, các đối tượng ngày càng sử dụng nhiều phương thức tinh vi như khai báo không đầy đủ, trà trộn hàng giả trong container hàng hợp pháp, lợi dụng loại hình quá cảnh hoặc nhập khẩu tiêu dùng để che giấu vi phạm.
Trong bối cảnh đó, việc lực lượng Hải quan chủ động kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các vụ việc đã góp phần quan trọng trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo vệ doanh nghiệp chính hãng và giữ vững môi trường thương mại công bằng, minh bạch. Hiện Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 3 thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan mở rộng xác minh, hoàn thiện hồ sơ để xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo đúng quy định của pháp luật.
