Ngày 3/3, trong không khí trang nghiêm tại Khu di tích lịch sử Quốc gia Pò Hèn, đoàn công tác do Đồng chí Quản Minh Cường, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, cùng lãnh đạo Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng dâng hương tưởng niệm 86 anh hùng liệt sĩ. Nén hương giữa đại ngàn Đông Bắc không chỉ tri ân quá khứ, mà còn nhắc nhở trách nhiệm hôm nay; giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc bằng cả hệ thống chính trị và sức dân bền bỉ.
Đoàn đại biểu lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo Bộ tư lệnh Biên phòng dâng hương tưởng niệm tại Khu tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ Pò Hèn.
Năm 2026, Quảng Ninh vinh dự được chọn tổ chức điểm Ngày hội Biên phòng toàn dân khu vực phía Bắc. Lựa chọn Hải Sơn – nơi in đậm ký ức Pò Hèn – không phải ngẫu nhiên. Đó là địa bàn tiêu biểu cho sự kết tinh giữa truyền thống anh hùng và mô hình xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc.
Sau khi thực hiện Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 về sắp xếp đơn vị hành chính, Hải Sơn được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã, mở ra không gian phát triển hơn 132 km² với trên 4.500 nhân khẩu, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 90%. Địa bàn có 38,08 km đường biên giới tiếp giáp Đông Hưng và Phòng Thành Cảng (Quảng Tây, Trung Quốc), quản lý 20 cột mốc từ M1346(1) đến M1365(2).
Ở đây, lợi thế giao thương song hành cùng thách thức an ninh. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, hoạt động xuất nhập cảnh, trao đổi hàng hóa tiềm ẩn yếu tố phức tạp. Bài toán đặt ra không chỉ là tăng cường lực lượng chuyên trách, mà là tổ chức thế trận toàn dân, biến mỗi người dân thành một “cột mốc sống”.
Triển khai Chỉ thị 01/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, Đảng ủy, UBND xã Hải Sơn xác định rõ quan điểm: giữ biên giới trước hết phải giữ được niềm tin của dân. Công tác tuyên truyền không dừng ở khẩu hiệu. Hơn 1.000 lượt người dân tham gia các hội nghị tập trung; hàng trăm hộ được tuyên truyền trực tiếp; hàng chục giờ phát thanh chuyên đề về Luật Biên phòng Việt Nam và ba văn kiện pháp lý quản lý biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc.
Mô hình “Tiết học biên cương” đưa kiến thức pháp luật đến học sinh; sinh hoạt thôn bản lồng ghép nội dung bảo vệ chủ quyền; tờ gấp pháp luật đến từng hộ gia đình. Điều chuyển biến rõ nhất không phải ở số liệu, mà ở nhận thức: người dân phân biệt được đúng – sai, nhận diện thủ đoạn buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép, vận chuyển hàng hóa không rõ nguồn gốc. Khi dân hiểu luật, họ không còn là “người đứng ngoài”, mà trở thành chủ thể tham gia quản lý đường biên, mốc giới.
Hiện toàn xã duy trì 9 tổ tự quản với 67 thành viên; 504 hộ ký cam kết tham gia quản lý, bảo vệ 20 mốc giới. Sáu tổ “Nông dân tự quản an ninh trật tự khu vực biên giới” hoạt động nền nếp. Một năm qua, nhân dân cung cấp 103 nguồn tin, 63 tin có giá trị phục vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm. Con số ấy phản ánh sự đồng thuận chính trị – xã hội, sự gắn bó quân – dân như cá với nước.
Hàng nghìn lượt tuần tra được tổ chức với sự tham gia của cán bộ, chiến sĩ và người dân. Mỗi bước chân tuần tra là một lần khẳng định chủ quyền. Mỗi lần phát quang đường biên là một lần gia cố “lá chắn” từ sớm, từ xa. Các lực lượng đã phát hiện, xử lý 43 vụ với 62 đối tượng; thu giữ hàng nghìn bình khí cười, gia cầm, thực phẩm không rõ nguồn gốc; xử phạt hành chính trên 1 tỷ đồng. Quan trọng hơn, địa bàn không để hình thành điểm nóng phức tạp, giữ vững ổn định chính trị – trật tự an toàn xã hội.
Thực tiễn ở Hải Sơn khẳng định: nơi nào đời sống người dân được nâng lên, nơi đó biên giới vững chắc. Hạ tầng điện, đường, trường, trạm từng bước hoàn thiện; kè bảo vệ sông biên giới, đường ra mốc giới được đầu tư, vừa phục vụ dân sinh, vừa củng cố thế trận phòng thủ.
Các mô hình “Nâng bước em đến trường”, “Con nuôi Đồn Biên phòng” đỡ đầu 8 học sinh khó khăn; hỗ trợ trẻ khuyết tật; sửa chữa nhà ở cho hộ nghèo; xây dựng vườn mẫu phát triển kinh tế hộ. Chương trình “Xuân biên phòng – ấm lòng dân bản”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” trao hàng trăm suất quà, hàng trăm ngày công lao động.
Hải Sơn là không gian văn hóa đặc sắc của các dân tộc Dao, Tày, Sán Chỉ. Lễ hội Hoa sim biên giới, Lễ cấp sắc của người Dao, hát Soóng cọ của người Sán Chỉ được phục dựng, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết và Ngày Biên phòng toàn dân.
Bảo tồn văn hóa không chỉ giữ hồn cốt dân tộc, mà còn là “cột mốc mềm” khẳng định chủ quyền. Khi thế hệ trẻ tự hào về bản sắc, họ thêm trách nhiệm với biên cương. Song hành với phong trào toàn dân là xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng chính quy, tinh nhuệ. Tỉnh Quảng Ninh đầu tư xây dựng mới doanh trại Đồn Biên phòng Bắc Sơn với kinh phí khoảng 50 tỷ đồng; tăng cường cán bộ biên phòng tham gia sinh hoạt chi bộ thôn, phụ trách hộ gia đình.
Nhiều đảng viên mới là người dân tộc thiểu số được kết nạp, tạo nguồn cán bộ tại chỗ. Chính quyền địa phương thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội, tạo điều kiện để cán bộ, chiến sĩ yên tâm gắn bó lâu dài. Trong đối ngoại biên phòng, Hải Sơn duy trì tốt cơ chế trao đổi thông tin, tuần tra song phương; giao lưu nhân dân giữa thôn Pò Hèn (Việt Nam) và thôn Thán Sản (Trung Quốc) được duy trì, xây dựng đường biên hòa bình, ổn định, hợp tác.
Bước vào năm 2026, năm đầu nhiệm kỳ mới dự báo tình hình còn tiềm ẩn yếu tố phức tạp: tội phạm xuyên biên giới, buôn lậu, an ninh phi truyền thống. Hải Sơn xác định tiếp tục quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Đảng về chiến lược bảo vệ biên giới; nhân rộng mô hình tự quản; gắn xây dựng nông thôn mới nâng cao với củng cố quốc phòng – an ninh.
Điều cốt lõi vẫn là “lấy dân làm gốc”. Thực tiễn đã chứng minh: khi lòng dân yên, biên giới vững; khi dân đồng thuận, mọi âm mưu chống phá đều bị đẩy lùi. Giữa trập trùng núi rừng Đông Bắc, những cột mốc lặng lẽ đứng đó. Và phía sau những cột mốc là hàng nghìn trái tim người dân Hải Sơn ngày đêm chung sức cùng Bộ đội Biên phòng giữ gìn chủ quyền.
Ngày Biên phòng toàn dân ở Hải Sơn vì thế không chỉ là sự kiện kỷ niệm, mà là mạch nguồn bền bỉ nuôi dưỡng thế trận lòng dân – nền tảng vững chắc cho biên cương hòa bình, ổn định và phát triển.
